Lối thoát nào cho kinh doanh online tại Việt Nam

Với sự mở rộng của các cửa hàng online, các doanh nghiệp TMĐT vừa và nhỏ (SMB) của Việt Nam vẫn đang loay hoay trong bài toán làm thế nào để cạnh tranh và tối ưu mô hình kinh doanh trực tuyến.
 
Ngày 29 tháng 01 năm 2016, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) công bố chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2015 với những con số đáng phải lưu tâm. Các chỉ số dự báo đến năm 2020, thị trường bán lẻ trực tuyến của Việt Nam có thể đạt con số 10 tỷ USD, chiếm 5% tổng giá trị thị trường bán lẻ. Kết quả này cho thấy thị trường TMĐT của Việt Nam đã bước qua giai đoạn phổ cập 2006– 2015 và chính thức bước vào thời kỳ hội nhập chung với các xu hướng TMĐT của thế giới.
Khi một doanh nghiệp gia nhập ngành TMĐT thì họ sẽ gặp phải vô vàn những khó khăn và sự cạnh tranh. Không chỉ vậy, mỗi doanh nghiệp TMĐT ở Việt Nam hiện tại đang “gồng mình” thực hiện tất cả các khâu trong một chu trình thương mại điện tử, từ tiếp thị trực tuyến cho đến cung cấp dịch vụ, giao hàng thu tiền, chăm sóc hậu mãi v.v… Tất cả những điều này khiến cho doanh nghiệp TMĐT nhỏ đang quá sức khi thực hiện lượng lớn nhiệm vụ tương đương với một tổng công ty hoặc tập đoàn để đảm bảo sự hài lòng của khách hàng.

 
Doanh nghiệp đang “tự trói mình” ?
Đối với các doanh nghiệp cũng ngành thì đó chính là những đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhưng ở bối cảnh của thị trường bán lẻ trực tuyển ở Việt Nam thì điều đó chưa phù hợp. Với 40 triệu khách hàng online tiềm năng, ở thời điểm hiện tại khi xâm nhập thị trường bán lẻ trực tuyến, doanh nghiệp có một lượng cầu bỏ ngỏ thay vì tìm kiếm khách hàng từ những đối thủ khác. Thời điểm này các doanh nghiệp TMĐT nên bỏ qua sự cạnh tranh gay gắt để đẩy mạnh sự phát triển của thị trường trực tuyến, bỏ qua bài toán giành khách hàng, tìm cách tạo dựng nhu cầu mới là hướng đi đúng trong giai đoạn này.
Thay đổi cách nghĩ về đối thủ mới chỉ xét ở góc độ bề ngang của thị trường, nếu các doanh nghiệp TMĐT vẫn ôm đồm nhiệm vụ như một người khổng lồ thì có muốn cũng không thể phát triển. Đối với vấn đề này, các doanh nghiệp cần nghĩ đến phương án xây dựng mối quan hệ cộng sinh cho riêng mình, hợp tác để đáp ứng từng phần trong quy trình thương mại điện tử. Nếu không, doanh nghiệp sẽ tự trói chính mình trong sợi dây áp lực “tự thực hiện”.
 
Anh Nguyễn Đình Duy- chủ website Merryhouse.vn kinh doanh giấy dán tường, về vấn đề kết hợp với các đơn vị hỗ trợ ví dụ như giao nhận hàng hóa, cho biết “Bình thường, nếu cửa hàng cần giao hàng ở xa sẽ dùng các đơn vị vận chuyển như Vnpost chẳng hạn, còn trong nội thành thì có người của cửa hàng đi giao. Tự thực hiện sẽ chủ động và tiết kiệm chi phí hơn”. Điều này nghe qua khá hợp lý, nhưng thực ra đây là hình thức lấy công làm lãi hay nói cách khác các chủ shop đang bỏ qua chi phí cơ hội. Với cùng thời gian, công sức này, nếu để cho bên khác đảm nhiệm thì nguồn lực của doanh nghiệp sẽ tập trung vào công việc khác mang lại nhiều lợi ích hơn.
Ở giai đoạn này cu thế tất yếu là hợp tác với các đơn vị chuyên trách trong từng khâu thương mại thì doanh nghiệp mới có thể đáp ứng được các mong muốn của khách hàng. Nếu không thể tự thoát khỏi sợi dây của mình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ sớm bị đá ra khỏi cuộc chơi và chỉ còn những doanh nghiệp dám hợp tác. Có thể thấy, để giải quyết bài toán cung không đáp ứng được cầu, các doanh nghiệp cần mạnh dạn thay đổi tư duy của mình, mở cửa để hợp tác với đối thủ cạnh tranh và các doanh nghiệp TMĐT khác. Chỉ khi các doanh nghiệp liên kết với nhau thì mới có thể phát triển trong thời kì hội nhập chung với thế giới.